Jaki silnik powinien mieć kupowany samochód ? Które paliwo jest najbardziej opłacalne dzisiaj, a które będzie za rok ? Oto dylematy, przed którymi stoją nabywcy aut.

Sytuacja na rynku paliw zmienia się dosłownie z miesiąca na miesiąc. Ceny zależą nie tylko od bieżącego zapotrzebowania, ale również od sytuacji w światowych finansach, konfliktów zbrojnych, politycznych deklaracji ważnych przywódców. Nikt już nie potrafi precyzyjnie przewidzieć, kiedy olej napędowy znowu będzie sporo tańszy od benzyny i czy w ogóle jeszcze kiedykolwiek tak się stanie. Trudno prognozować rozwój sytuacji także w sektorze gazowym. Dzisiaj LPG jest atrakcyjne dla portfeli, ale niebawem możemy być świadkami poważnej podwyżki akcyzy, a wraz z nią podniesienia ceny detalicznej. Jak zatem dokonać dzisiaj wyboru samochodu, by zapewnić sobie możliwie ekonomiczną eksploatację ? Jaki rodzaj silnika wybrać, na jakie postawić paliwo ? Przede wszystkim trzeba dokonać kalkulacji opartej na aktualnych cenach. Ale warto śledzić też wszelkie zapowiedzi i brać pod uwagę wypowiedzi analityków.

Średnie notowania cen paliw w 50 tygodniu 2011 r. wyniosły 5,46 zł za litr benzyny bezołowiowej 95-oktanowej, 5,60 zł dla oleju napędowego i 2,84 zł dla autogazu. Już na pierwszy rzut oka widać, jak niekorzystnie wygląda obecnie zakup samochodu z silnikiem wysokoprężnym. Olej napędowy jest droższy od benzyny, co trudno zrekompensować sobie niższym zużyciem paliwa w turbodieslu. Nowoczesne auta tego typu nie są już tak oszczędne jak kiedyś. Mają dobrą dynamikę i pracują w znacznie wyższych zakresach obrotowych. Na dodatek za turbodiesla trzeba zapłacić sporo więcej niż za wersję benzynową, co daje benzynowcom spory handicap. Niezwykle zachęcająco wygląda cena LPG, ale na swój sposób jest ona nieco zwodnicza. By zasilić samochód autogazem, trzeba zamontować specjalną instalację. A to kosztuje. Pozostaje też kwestia wyższego spalania LPG niż benzyny w tym samym silniku przy zastosowaniu prostych i tanich instalacji. By uzyskiwać wyniki bliższe tym, jakie notuje się przy zasilaniu benzyną trzeba inwestować w instalacje droższe. Oto, jak to wszystko wygląda w szczegółach.

Przyjmijmy, że do porównania kosztów eksploatacji wykorzystamy popularny samochód Opel Astra z benzynowym silnikiem 1.6 o mocy 115 KM Enjoy za 70 500 zł oraz ten sam samochód z turbodieslem o bardzo podobnych osiągach 1.7 CDTi o mocy 125 KM (również wersja Enjoy) za 82 900 zł. Wersja benzynowa przy średnim zużyciu paliwa 6,4 l/100 km potrzebuje na przejechanie każdych 100 km benzyny za 34,94 zł. Kierowca, który jeździ mało pokonuje rocznie ok. 15 000 km, za co zapłaci 5241 zł. Kierowca jeżdżący dużo pokona rocznie ok. 60 000 km, będzie więc musiał kupić paliwa za 20 964 zł. Po zsumowaniu ceny zakupu auta i kosztu paliwa na dystansie 15 000 km otrzymujemy wskaźnik kosztu przejechania 1 km na poziomie 5,05 zł/km. Przy przebiegu rocznym 60 000 km wskaźnik ten wynosi 1,52 zł.

Przejeżdżając 100 km turbodieslem spalającym średnio 4,6 l/100 km trzeba zapłacić za paliwo 25,76 zł. Po przejechaniu 15 000 km suma ta wzrasta do 3864 zł, a po przebiegu 60 000 km do 15 456 zł. Do tego momentu wygląda to dużo korzystniej niż w benzynowcu, ale w grę wchodzi dużo wyższa cena samochodu. Wskaźnik kosztu przejechania 1 km, liczony podobnie jak w przypadku wersji benzynowej wynosi 5,78 zł/km dla przebiegu 15 000 km, a przy przebiegu 60 000 km sporo mniej, bo 1,64 zł/km. Wciąż jednak więcej niż w wersji benzynowej. Ile zatem trzeba przejechać kilometrów, by opłacało się kupić turbodiesla ? Nietrudno to policzyć. Na każdym 1000 km właściciel wersji wysokoprężnej zyskuje na kosztach paliwa 91,80 zł. Różnica w cenie wynosi 12 400 zł. A zatem droższy w zakupie turbodiesel zamortyzuje się po nieco ponad 135 000 km. Dla mało jeżdżącego kierowcy oznacza to 8-9 lat eksploatacji, dla dużo jeżdżącego - ponad 2 lata. W praktyce okres ten jednak z pewnością się wydłuży, bowiem koszty serwisowe przy turbodieslu są zazwyczaj wyższe, podobnie jak koszty napraw. Trudno to jednak wyliczyć jednoznacznie. W przypadku paliwa liczby są jednak nieubłagane.

Sprawdźmy zatem, ile kosztuje jazda Oplem Astra 1.6 po założeniu instalacji LPG. Ten model samochodu ma bardzo nowoczesny silnik Twinport, w którym nie powinny być stosowane najtańsze instalacje pierwszej i drugiej generacji. Dobrym rozwiązaniem będzie wtrysk autogazu, a więc instalacja za przynajmniej 3000 zł. Zużycie LPG nie będzie identyczne jak benzyny, lecz wyższe, na poziomie 8 l/100 km. Koszt przejechania 100 km wyniesie zatem 22,72 zł, 15 000 km 3408 zł a 60 000 km 13 632 zł. Wskaźnik kosztu przejechania 1 km Astrą 1.6 z zasilaniem LPG wyniesie dla przebiegu 15 000 km 5,12 zł/km, a więc więcej niż w benzynowcu ale sporo mniej niż w turbodieslu, i 1,45 zł/km dla przebiegu 60 000 km, a zatem mniej od obu rywali. Warto przy tym wyliczyć przebieg amortyzujący cenę montażu instalacji autogazu. W przypadku Astry 1.6 i zestawu LPG za 3000 zł będzie to mniej niż 25 000 km. Wygląda zatem na to, że instalację LPG opłaca się zamontować nawet tym osobom, które jeżdżą stosunkowo mało. Nawet kierowca przejeżdżający rocznie zaledwie 15 000 km jest w stanie zamortyzować ten wydatek w drugim roku eksplotacji. Dla osób jeżdżących dużo instalacja LPG to wręcz idealne rozwiązanie.

Akcyzą w kierowców
Najbliższe prognozy nie zwiastują obniżki cen na olej napędowy, ale nie ma też przesłanek, by to paliwo jeszcze drożało. Zupełnie inaczej wygląda sytuacja z LPG. Unia Europejska tworzy własnie zupełnie nowe cenniki akcyzowe dla nośników energii, uwzględniające emisję dwutlenku węgla. Przyświeca temu idea promowania biopaliw i ograniczenia konsumpcji paliw przyczyniających się do powstawania efektu cieplarnianego. Wedle zaleceń Brukseli akcyza na LPG powinna wzrosnąć o 400 %, i to najpóźniej w 2013 r. Gdyby tak się stało cena litra autogazu może przekroczyć 4 zł, a to bardzo zmniejszy opłacalność stosowana tego paliwa do napędu samochodów. Polski rząd podchodzi do pomysłu sceptycznie i od wiosny bieżącego roku, gdy po raz pierwszy pojawiły się informacje o unijnej podwyżce akcycy na LPG, nie zdecydował się na żadne decyzje w tej kwestii. Jeśli jednak zostanie zmuszony do podjęcia niekorzystnych decyzji podwyżka cen autogazu w przyszłym roku stanie się faktem.

Finansowe niuanse
Wyliczanie kosztów paliwa dla pokazania opłacalności użytkowania samochodów zasilanych różnymi paliwami może mieć jedynie umowny charakter. Inaczej wygląda bowiem dla samochodów nowych, inaczej zaś dla samochodów używanych. W grę mogą wchodzić tańsze instalacje gazowe starszych generacji, inne będą też różnice w zużyciu paliwa. Pod uwagę trzeba wziąć także, że w przypadku niektórych aut producenci nie zalecają zakładania instalacji gazowej i grożą utratą gwarancji w razie jej montażu. W przypadku takich modeli dywagacje na temat LPG w ogóle nie mają sensu. Pozostaje jeszcze kwestia kosztów serwisu, których nie można jednoznacznie wycenić ze względu na różnice w cenach usług i części zamiennych. Akurat pod tym względem najgorzej wypadają turbodiesle, co tylko potwierdza słabą opłacalność ich zakupu.

Zdaniem eksperta
Jerzy Pomianowski, Instytut Transportu Samochodowego
Opłacalność LPG w obecnych realiach nie podlega dyskusji. Gaz jest dużo tańszy od benzyny i oleju napędowego, co pozwala szybko zamortyzować koszt dodatkowej instalacji zasilającej silnik autogazem. Jeśli dzisiaj dokonamy montażu takiej instalacji i będziemy sporo jeździć to do przyszłego roku bez trudu ją zamortyzujemy. A wówczas, nawet jeśli autogaz zdrożeje do 4 złotych za litr, i tak będziemy jeździć taniej niż na benzynie. Nieopłacalne w eksploatacji turbodiesle nie powinny być spisywane na straty. W niektórych autach, zwłaszcza dużych albo z napędem 4x4, silniki wysokoprężne spisują się znakomicie. W takich przypadkach porównanie z wersjami benzynowymi pod kątem zużycia paliwa wyglądało by zupełnie inaczej niż w popularnym kompakcie. Turbodiesel nie dałby paliwożernemu benzynowcowi żadnych szans.
Kalkulacja na dzień 20.12.2011r.

Kalkulacja kosztów dla benzyny, oleju napędowego i LPG