Dwumasowe koło zamachowe
Autor: Grzegorz Wojtyrowski
Liczba odwiedzin: 299401
Jednocylindrowy, czterosuwowy silnik spalinowy wykonuje pracę jeden raz na cztery suwy. Do akumulacji wykonanej pracy i zapewnienia bardziej równomiernego biegu, w silniku wykorzystuje się koło zamachowe osadzone na wale korbowym. Im większa masa koła, tym silnik jest bardziej ociężały i z opóźnieniem reaguje na dodanie gazu. Oprócz energii koło również akumuluje drgania powstające w silniku. Nierównomierna praca silnika powodowana 
cyklicznie występującymi zapłonami w poszczególnych cylindrach wywołuje drgania w układzie napędowym. Drgania te stają się szczególnie dokuczliwe, gdy jednostka napędowa pracuje na biegu jałowym.
CZYTAJ TAKŻE
Oceń swojego mechanika
Części z logo czy bez logo?
W dotychczas stosowanych konstrukcjach drgania wychodzące z silnika w zakresie niskich prędkości obrotowych do około 1300 obr/min były bezpośrednio przenoszone do skrzyni biegów. Powodowały dodatkowy hałas i przyczyniały się do przyśpieszonego zużycia jej części składowych.
Aby to zmienić, w większości nowoczesnych samochodów duże koło zamachowe rozdzielono na dwie części, z których jedna jest związana z wałem korbowym silnika, druga zaś odseparowana mechanicznie od części pierwszej jest umocowana do wału skrzyni biegów. Koło znajdujące się bliżej silnika ma wieniec współpracujący z rozrusznikiem. Obie części koła zamachowego są połączone obrotowo na łożysku. Pomiędzy obie połówki wmontowano system tłumiący drgania, wykorzystujący sprężyny umieszczone w rowkach obwodowych. Drgania wytworzone przez jednostkę napędową absorbowane przez koło zamachowe umieszczone bliżej wału korbowego silnika są tłumione przez sprężyny tłumika. Na drugą część koła zamachowego przenoszą się one tylko w nieznacznej części. Co bardzo istotne dla harmonii ruchu, druga część koła zamachowego zwiększa bezwładność układu po stronie skrzyni biegów.
W droższych konstrukcjach tłumik drgań skrętnych w postaci sprężyn jest zastępowany elementem hydraulicznym. Ponieważ dwumasowe koło zamachowe posiada tłumik drgań skrętnych, tarcza sprzęgła już nie musi być wyposażona w ten element.
CZYTAJ TAKŻE
Trwałość sprzęgła
Nowe modele dwumasowych kół zamachowych Sachs
Zalety
Oprócz eliminacji drgań, atutem koła dwumasowego jest zmniejszenie momentu bezwładności po stronie silnika, co ułatwia zmianę biegów oraz zwiększa trwałość synchronizatorów. Kolejną zaletą jest wyeliminowanie hałasu i szarpania w zakresie małych prędkości obrotowych, które przyczynia się do zmniejszenia zużycia paliwa przez pojazd. Dane katalogowe informują, że zużycie maleje aż o 5 procent.
Obecnie w Europie co czwarty samochód wyposażony jest w silnik z dwumasowym kołem zamachowym (m.in. Audi, BMW, Mercedes-Benz, Toyota, Volvo, VW). Niestety to nowoczesne rozwiązanie jest znacznie droższe od konwencjonalnego sprzęgła. Dla samochodów osobowych ceny kompletnych urządzeń mieszczą się w przedziale od 1500 do 3100 zł.
Budowę i sposób działania koła zamachowego przedstawia poniższy film:
