Wyroby i usługi z rekomendacją

Rozmowa z Dariuszem Wiśniewskim, kierownikiem Zakładu Certyfikacji i Normalizacji Instytutu Transportu Samochodowego.

 

Jaka jest rola ZCN w strukturze Instytutu?

Dariusz Wiśniewski: Podstawowym zadaniem Zakładu Certyfikacji i Normalizacji (ZCN) Instytutu Transportu Samochodowego jest wydawanie w imieniu ITS certyfikatów. Dokumenty te wydawane są w zakresie certyfikacji wyrobów, usług oraz certyfikacji osób nazywanej wcześniej certyfikacją personelu.

 

Zakład ma akredytacje AC 015 oraz AC 077 Polskiego Centrum Akredytacji. Pierwsza z nich dotyczy certyfikacji wyrobów i usług, druga certyfikacji osób. ITS ma również licencję nr 22 Polskiego Stowarzyszenia na rzecz Badań Technicznych i Atestacji TEST-Q na wydawanie certyfikatów upoważniających do oznakowania wyrobów Polskim Znakiem Bezpieczeństwa, będącym z założenia kontynuacją znaku bezpieczeństwa „B”. Był on obligatoryjny w kraju do 2002 r.. Można go jeszcze zobaczyć na licznych produktach nie tylko wyrobów motoryzacyjnych.

Zakład jest również jednostką notyfikowaną nr 1582 Komisji Europejskiej w zakresie dyrektywy 89/686/EWG dotyczącą środków ochrony indywidualnej. W tym obszarze wydajemy certyfikaty upoważniające do oznakowania wyrobów znakiem CE. Wyrobami tymi są przede wszystkim kaski sportowe (rowerowe, narciarskie, hokejowe, do jazdy konnej, do sportów wodnych, powietrznych itp.) oraz urządzenia odblaskowe dla pieszych.

 

W przypadku certyfikacji osób zakład prowadzi dobrowolną certyfikację kompetencji osób związanych z branżą transportową i szeroko rozumianą motoryzacją oraz obowiązkową certyfikację na certyfikat kompetencji w transporcie drogowym osób i rzeczy. Jeżeli chodzi o usługi certyfikujemy ośrodki szkolenia kierowców oraz przedsiębiorstwa świadczące usługi transportowe i spedycyjne.

 

Co daje certyfikat?
Certyfikat w przypadku wyrobu potwierdza, że wyrób posiada odpowiednio wysoki poziom techniczny, że może być bezpiecznie użytkowany, nie stwarza zagrożenia nie tylko dla zdrowia i życia, ale również nie spowoduje uszkodzeń innych elementów, z którymi współpracuje np. w samochodzie, w którym będzie stosowany. W przypadku certyfikacji osób oraz usług certyfikat potwierdza kompetencje osób lub odpowiednio przedsiębiorstw w danej dziedzinie.

Należy podkreślić, że certyfikaty, poza certyfikacją przewoźników oraz certyfikacją na znak CE wydawane są na określony czas. W przypadku pierwszej certyfikacji wyrób otrzymuje certyfikat na okres trzech lat, w przypadku drugiej i kolejnych certyfikacji wyrobu oraz  w certyfikacji usług i osób certyfikaty wydawane są na okres pięciu lat. W okresie ważności certyfikatu Instytut sprawuje nad nim nadzór, tzn. mamy prawo i obowiązek monitorować czy wyrób, usługa lub osoba w dalszym ciągu spełniają określone wymagania. W przypadku, jeżeli nie jest to zachowane możemy zawiesić lub cofnąć certyfikat.

Jakie wyroby są certyfikowane w ITS?
Certyfikujemy elementy zawieszenia i układu kierowniczego, elementy elektrycznego wyposażenia pojazdów, wyroby chemii motoryzacyjnej jak płyny hamulcowe, płyny do chłodnic, płyny do spryskiwaczy.

 

Wydajemy certyfikaty dla przyrządów i urządzeń diagnostycznych w tym dla urządzeń stanowiących wyposażenie stacji kontroli pojazdów gdzie certyfikacja części z tych urządzeń jest obowiązkowa. Instytut certyfikuje również tablice rejestracyjne pojazdów, tak więc na każdym pojeździe zarejestrowanym w kraju znajduje się tablica rejestracyjna, która posiada certyfikat ITS.

Obecnie rozpoczynamy certyfikację symulatorów jazdy wysokiej klasy do nauki jazdy samochodem ciężarowym i autobusem. Urządzenia te będą wykorzystywane do szkolenia kierowców zawodowych w ramach tzw. kwalifikacji wstępnej i okresowej. Wykaz wyrobów które uzyskały certyfikat ITS znajduje się na stronie internetowej ITS (www. its. waw. pl) w dziale dotyczącym certyfikacji wyrobów.

Po czym poznać, że wyrób ma certyfikat ITS?
Wyroby, które uzyskały certyfikat Instytutu znakowane są „znakiem zgodności” ITS, w przypadku certyfikacji na Polski Znak Bezpieczeństwa na wyrobie umieszczany jest znak bezpieczeństwa B z indeksem 22. Znaki te, w zależności od wyrobu, są umieszczane na etykietach, opakowaniach lub tabliczkach znamionowych. Jeżeli kupuje ktoś na stacji benzynowej np. płyn do spryskiwaczy proponuję wybierać ten, na którego etykiecie znajduje się „znak zgodności” ITS.

 

Czy certyfikacja jest dobrowolna czy obligatoryjna?
To zależy o jakim obszarze mówimy. W przypadku przewoźników, urządzeń diagnostycznych czy tablic rejestracyjnych certyfikacja jest obowiązkowa, a prawo jest precyzyjne. W przypadku niektórych części motoryzacyjnych czy płynów eksploatacyjnych stosowanie tych wyrobów w pojazdach reguluje rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. W załączniku nr 3 ww. rozporządzenie podaje wykaz przedmiotów wyposażenia i części, które powinny być stosowane w pojazdach jedynie wtedy, jeżeli mają homologację lub są certyfikowane.

 

Dokument ten w tym zakresie nie jest w wystarczającym stopniu respektowany i w handlu można spotkać wyroby nie spełniające tych wymagań. W takiej sytuacji kupujący powinni poszukiwać wyrobów o potwierdzonej przez niezależną stronę jakości wywierając w ten sposób presję na handlowców i producentów.

Szereg wyrobów jest certyfikowana przez producentów lub dystrybutorów na zasadzie całkowicie dobrowolnej. Powinno to budzić zaufanie konsumenta w stosunku do takich wyrobów. Przykładem może być certyfikacja usług prowadzona przez Instytut w zakresie szkolenia kandydatów na kierowców. Instytut ośrodkom szkolenia kierowców stawia dodatkowe wymagania, których celem jest podniesienie jakości prowadzonych szkoleń i lepsze od standardowego przygotowanie przyszłego kierowcy.

 

Podsumowując można powiedzieć, że certyfikacja jest formą rekomendacji udzielanej przez Instytut Transportu Samochodowego w stosunku do wyrobów, usług bądź osób potwierdzającej, że zdaniem ITS dany wyrób, usługa świadczona lub kompetencje osoby są godne polecenia.

 

Mgr inż. Dariusz Wiśniewski, kierownik Zakładu Certyfikacji i Normalizacji Instytutu

Transportu Samochodowego. W roku 1996 ukończył studia na Wydziale Transportu Politechniki Warszawskiej, uzyskał stopień magistra inżyniera, specjalność eksploatacja i utrzymanie pojazdów. Doradca ds. przewozu towarów niebezpiecznych w transporcie drogowym ADR. Auditor systemów zarządzania jakością.