Wszystko
o samochodach

Porady / Warto wiedzieć

Pojemność silnika, moc i moment obrotowy. Co to jest?

Data publikacji: Autor: Grzegorz Wojtyrowski

Fot. BMW: Pojemność skokowa cylindra to objętość walca, w którym porusza się tłok silnika między skrajnymi położeniami. Dla wielocylindrowej jednostki napędowej pojemność skokowa jest sumą objętości poszczególnych cylindrów. Z podawanych przez producentów aut niektórych parametrów silnika można wysnuć daleko idące wnioski.

Producenci samochodów w swoich prospektach reklamowych i instrukcjach obsługi podają niektóre parametry silnika. To ważne informacje dla użytkownika, a przede wszystkim dla potencjalnego nabywcy danego samochodu, gdyż z tych pozornie mało ciekawych liczb można wysnuć daleko idące wnioski.  

Pojemność skokowa silnika jest wielkością dobrze znaną wszystkim użytkownikom samochodów. Ta informacja znajduje się w prospektach reklamowych i instrukcjach obsługi samochodów. Jako jedna z danych charakterystycznych silnika, jest umieszczana w dowodzie rejestracyjnym pojazdu.

Pojemność skokowa

Pojemność skokowa jest wielkością geometryczną. Stanowi ją objętość walca, w którym porusza się tłok silnika. Objętość cylindra to iloczyn pola powierzchni przekroju poprzecznego cylindra i skoku tłoka. Dla wielocylindrowej jednostki napędowej pojemność skokowa jest sumą objętości poszczególnych cylindrów. W katalogach pojemność skokowa podawana jest najczęściej w centymetrach sześciennych.

Jednak w praktyce konstrukcyjnej pojemność, a ściślej biorąc skok tłoka i jego średnica jest ustalana z wyliczeń, w których założona jest konkretna moc silnika, przy uwzględnieniu zależności wymiarowych właściwych dla danej grupy silników. We wszystkich silnikach używanych do napędu samochodów ważna jest proporcja skoku tłoka do średnicy cylindra oraz relacja promienia wykorbienia do długości korbowodu. Pierwszy iloraz decyduje o wysokości i długości silnika, o jego masie i średniej prędkości tłoka. Co istotne w praktyce eksploatacyjnej, poprzez zmniejszenie skoku tłoka przy zachowaniu stałej średnicy cylindra, uzyskuje się spadek średniej prędkości tłoka. Niższa prędkość poruszania się tłoka w cylindrze wpływa korzystnie na wzrost długości okresów międzynaprawczych silnika. Większa średnica cylindra umożliwia korzystniejsze ułożenie gniazd zaworowych. Proporcja skoku tłoka do średnicy cylindra waha się w przedziale 0,85 – 1,00.

Moment obrotowy

Drugą istotną informacją charakteryzującą silnik jest wartość maksymalnego momentu  obrotowego, który może rozwinąć jednostka napędowa. Jest to wskaźnik informujący o potencjalnej możliwości przyspieszania i elastyczności samochodu. Wartość momentu obrotowego zmienia się w funkcji prędkości obrotowej wału korbowego. Wraz ze wzrostem prędkości silnika moment rośnie, ale tylko do pewnej granicy, następnie pomimo wzrostu obrotów wartość momentu zmniejsza się. W eksploatacji, ważne jest, aby stosunkowo wysoki moment obrotowy utrzymywał się w szerokim zakresie prędkości obrotowych silnika, co czyni silnik elastycznym, bowiem umożliwia płynną jazdę bez konieczności częstej zmiany biegów. Moment obrotowy silników spalinowych mierzy się w warunkach laboratoryjnych za pomocą  Fot. BMW: W silniku ważna jest proporcja skoku tłoka do średnicy cylindra. Skrócenie skoku tłoka przy zachowaniu stałej średnicy cylindra powoduje spadek średniej prędkości tłoka, a więc wydłużenie okresów międzynaprawczych silnika. specjalnych przyrządów zwanych hamulcami. Jego wartość podaje się w niutonometrach (Nm). Wartości momentu uzyskiwanego przez silniki samochodów osobowych zawierają się w szerokich granicach 47- 700 Nm i zależą od mocy, pojemności i innych cech konstrukcyjnych silnika.

Moc

Trzecią wielkością, która charakteryzuje silnik jest moc. Moc silnika  jest to praca wytworzona przez ciśnienie gazów działających na denko tłoka, wykonana w jednostce czasu. Dla silników wielocylindrowych jest sumą mocy cylindrów wchodzących w skład jednostki napędowej. Dla kierowcy interesująca jest moc użyteczna. Jest to moc, która może być przekazana odbiornikowi w dowolnych warunkach pracy silnika.

Moc znamionowa jest gwarantowana przez wytwórcę jednostki napędowej dla określonych warunków pracy. Dla silników samochodów osobowych moc znamionowa jest równa mocy maksymalnej, to jest takiej, którą silnik może rozwinąć przy stałym obciążeniu w ciągu określonego czasu bez obawy przekroczenia dopuszczalnego obciążenia mechanicznego lub przegrzania. Wartość mocy maksymalnej jest podawana w większości prospektów i danych technicznych samochodów osobowych. Podobnie jak moment obrotowy, również moc jest zmienna w funkcji prędkości obrotowej silnika.

Spodobał Ci się artykuł? Udostępnij go swoim znajomym na Facebooku i Twitterze!

Ogłoszenia motoryzacyjne pochodzą z serwisu Gratka.pl

Zobacz także

Tagi:

Komentarze

  • Komentarz usunięty.
  • jaceka (gość)

    sformatujcie te strone, podłączcie odnośniki

  • jaceka (gość)

    no wreszcie

  • iagre@o2.pl (gość)

    "jameryckanie" to Thebile ;)

  • laik-autolub (gość)

    Ciekawy i zwarty artykulik; zaskoczył mnie skalą rozbieżności między normami amerykańskimi a "kontynentem"! Brakuje mi jednak informacji nt. od czego zależy moment obrotowy, może jakieś koło zamachowe albo obecność komarów na szybie tylnej! Już dorzuciłem "motofakty.pl" do ULUBIONYCH.

  • zjawa (gość)

    tam jest napisane od 47 do 700 chyba ktoś zapomniał o mercedesie cl 65amg który ma 100nm i tak ograniczany elektronicznie

  • dany (gość)

    troszkę mało profesjonaizmu

  • Walek (gość)

    Gadasz bzdury, artykuł jest OK to nie jest praca inżynierska, nie o to chodzi.

  • iwotech (gość)

    Jankesi.. jak zwykle wciskają swoją tandetę i blichtr!

Dodaj komentarz

Najnowsze motofakty

Wszystkie artykuły

Motofakty mazowieckie

Top 5 motofaktów

Testy i porównania

Premiery i nowości